Kışlık Salça Küflenmesin! Yıl Boyu Taze Tutan 5 Kural
Emek verip hazırlanan ev salçası birkaç hafta sonra küflenirse tüm yaz çalışması boşa gidiyor. Kaya tuzu, zeytinyağı tabakası ve küçük kavanoz kuralıyla salçayı yıl boyu taze saklamanın yolları.
Yaz sonunda damlarda, bahçelerde ve balkonlarda güneşte kurutulan kışlık salçalar, Malatya başta olmak üzere Anadolu'nun pek çok şehrinde evlerin kilerini doldurdu. Biber ve domatesin günlerce karıştırılarak hazırlandığı bu emek ürünü, doğru saklanmadığında birkaç hafta içinde kavanozun ağzında beyaz bir küf tabakasıyla karşımıza çıkabiliyor.
Oysa birkaç basit kurala dikkat ederek ev yapımı salçayı bir sonraki salça mevsimine kadar ilk günkü tazeliğinde saklamak mümkün. İşte uzmanların ve deneyimli ev hanımlarının önerdiği 5 kural.
1. Tuzu doğru kullanın
Tuz, salçanın en önemli doğal koruyucusu. Tuz oranı düşük tutulan salçalarda mikroorganizmalar çok daha kolay çoğalıyor. Ev yapımı salçada iyotlu sofra tuzu yerine kaya tuzu tercih etmek öneriliyor; kaya tuzu salçanın hem rengini hem de dayanıklılığını daha iyi koruyor. Salçanın kıvamı da önemli: Yeterince koyulaşmamış, sulu kalmış salça kolayca bozuluyor.
2. Yüzeyi zeytinyağıyla kapatın
Salçayı kavanoza doldurduktan sonra temiz bir kaşıkla yüzeyini düzleyin ve üzerine bir iki parmak kalınlığında zeytinyağı dökün. Bu yağ tabakası salçanın hava ile temasını keserek küf oluşumunu büyük ölçüde engelliyor. Her kullanımdan sonra yağ tabakasının yeniden salçanın üzerini kapattığından emin olmak gerekiyor; gerekirse biraz yağ eklenebiliyor.
3. Küçük kavanozlara bölün
Tüm salçayı büyük bir kavanozda saklamak yerine küçük cam kavanozlara paylaştırmak, her kavanozun daha az açılıp kapanmasını sağlıyor. Böylece salçanın hava ve nemle teması azalıyor. Kullanılan kavanoz bittiğinde yenisi açılıyor, diğerleri kapalı ve korunaklı şekilde bekliyor. Kavanozların doldurulmadan önce kaynar suyla haşlanıp tamamen kurutulması da ayrı bir önem taşıyor.
4. Islak kaşık sokmayın
Nem, küfün en büyük dostu. Salça kavanozuna ıslak ya da başka yemeğe girmiş bir kaşık sokmak, salçanın kısa sürede bozulmasına neden oluyor. Her kullanımda temiz ve tamamen kuru bir kaşık kullanmak, kavanozun ağzını ve kenarlarını temiz tutmak gerekiyor.
5. Serin ve karanlık yerde saklayın
Kapalı kavanozlar serin, kuru ve güneş almayan bir kilerde ya da erzak dolabında saklanabiliyor. Açılan kavanozlar ise buzdolabında muhafaza edilmeli. Sıcak ve nemli ortamlar, en iyi hazırlanmış salçayı bile kısa sürede bozabiliyor.
Salça yaparken dikkat edilecekler
Salçanın uzun ömürlü olmasının temeli, hazırlık aşamasında atılıyor. Salçalık biber ve domateslerin tam olgun, lekesiz ve iyice yıkanmış olması gerekiyor. Güneşte kurutma yöntemiyle yapılan salçaların üzeri tül ya da ince bir bezle örtülerek toz ve böceklerden korunmalı, gün içinde birkaç kez karıştırılmalı. Salça, kaşıkla alındığında akmayacak kadar koyulaştığında kavanozlara alınmaya hazır demektir. Ocakta pişirilerek yapılan salçalarda ise dibin tutmaması için kısık ateş ve sık karıştırma şart.
Dondurucu da bir seçenek
Uzun süre saklamak isteyenler salçayı dondurucuda da muhafaza edebiliyor. Salçayı buz kalıplarına paylaştırıp dondurmak, ardından küpleri buzdolabı poşetine aktarmak, her yemekte ihtiyaç kadar salça kullanmayı kolaylaştırıyor. Bu yöntem özellikle az salça tüketen küçük aileler için pratik bir çözüm.
Salça küflendiyse ne yapmalı?
Uzmanlar, üzerinde küf oluşmuş salçanın yalnızca küflü kısmını alıp geri kalanını kullanmanın güvenli olmadığı konusunda uyarıyor. Küfün görünmeyen kökleri salçanın iç kısımlarına kadar ilerlemiş olabiliyor. Bu nedenle küflenen, kokusu ya da rengi değişen salçanın tüketilmemesi en doğrusu. Bozulmayı erken fark etmek için kavanozları ara ara kontrol etmek ve yüzeydeki yağ tabakasını takip etmek öneriliyor.
Doğru hazırlanan ve özenle saklanan ev salçası, yemeklere kattığı eşsiz renk ve lezzetle kış boyunca mutfağın baş tacı olmaya devam ediyor. Afiyet olsun.