Aynı Prim, Yüzde 30 Düşük Maaş! SGK'dan Emekliye Kritik Açıklama

Emekliliğe hazırlanan milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiren bir açıklama geldi. Aynı prim gün sayısı ve aynı kazançla emekli olan iki kişinin aylıkları arasında yalnızca başvuru tarihinden dolayı yüzde 30'a varan bir fark oluşabildiği resmi olarak tespit edildi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ise bu farkın giderilmesine yönelik herhangi bir çalışma bulunmadığını açıkladı.

Her şey bir vatandaşın başvurusuyla başladı

2025 yılında emekli olan bir vatandaş, yaşam şartları ve iş durumu nedeniyle o yıl emekli olmak zorunda kaldığını, ancak bağlanan aylığında yaklaşık yüzde 30'luk bir kayıp oluştuğunu belirterek Kamu Denetçiliği Kurumu'na (KDK) başvurdu. Vatandaş, bu durumun kendisini hem maddi hem manevi olarak olumsuz etkilediğini ve mağduriyetinin giderilmesini talep etti.

SGK: Aylık, talep tarihindeki kurallara göre bağlanıyor

Başvuru üzerine görüşü sorulan SGK, yaptığı açıklamada aylık bağlama sistemlerinde yıllar içinde değişiklikler yapıldığını hatırlattı. Kurum, sigortalılara aylık talebinde bulundukları tarihteki prim ödeme gün sayısı, prime esas kazanç ve yaş gibi parametreler dikkate alınarak, o tarihte yürürlükte olan kurallara göre aylık bağlandığını vurguladı. Açıklamada, sigortalının dönemler itibarıyla ödediği prim gün sayısı, prime esas kazançları ve tahsis talep tarihinin bağlanacak aylığı belirlediği ifade edildi. SGK, aylıklar arasında oluşan bu farkın düzeltilmesine yönelik bir çalışma yürütmediğini de bildirdi.

KDK tespit etti: Bir ay fark yüzde 30 kayıp

Kamu Denetçiliği Kurumu'nun incelemesi ise çarpıcı bir sonuç ortaya koydu. KDK'nın açıklamasına göre, 2024 yılının aralık ayında emeklilik başvurusu yapan bir sigortalının 2025 ocak ayına ait yaşlılık aylığı ile aynı sigortalının başvurusunu 2025 ocak ayında yapması halinde alacağı aylık arasında yüzde 30 fark bulunduğu tespit edildi. Yani yalnızca bir ay sonra başvuru yapan kişi, hayatı boyunca çok daha düşük bir emekli aylığıyla yetinmek zorunda kalıyor.

KDK'dan mevzuat değişikliği tavsiyesi

KDK, aynı koşul ve şartlara sahip sigortalıların aylıklarında sadece tahsis talep tarihinin değişmesine bağlı olarak oluşan farkın yarattığı mağduriyetin giderilmesi için bir mevzuat değişikliği çalışması başlatılmasını tavsiye etti. Bu tavsiye, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na iletildi. Ancak KDK kararları tavsiye niteliğinde olduğu için idareyi bağlamıyor.

Fark neden oluşuyor?

2008 yılında yürürlüğe giren sosyal güvenlik reformuyla birlikte emekli aylığı hesaplamasında yeni bir sistem kullanılmaya başlandı. Bu sistemde sigortalının geçmiş yıllardaki kazançları, başvuru yılına göre belirlenen katsayılarla güncelleniyor. Yüksek enflasyon dönemlerinde bu güncelleme ile emekli aylıklarına yapılan dönemsel artışlar arasında ciddi bir makas oluşabiliyor. Sonuç olarak aralık ayında başvuran kişi, ocak ayında bir de enflasyon zammı alırken, ocakta başvuran kişinin ilk aylığı bu artıştan faydalanmadan hesaplanabiliyor. Uzmanlar, özellikle enflasyonun yüksek seyrettiği yıllarda bu farkın belirgin şekilde büyüdüğüne dikkat çekiyor.

Emekli olacaklar nelere dikkat etmeli?

Uzmanlar, emekliliğe hak kazanan ya da hak kazanmak üzere olan çalışanların başvuru tarihini seçerken aceleci davranmamasını öneriyor. Özellikle yıl sonuna yakın emekli olacakların şu adımları atması tavsiye ediliyor:

• e-Devlet'teki "4A Hizmet Dökümü" ve "Emekli Olabilirsiniz" hizmetleriyle şartların tamamlanıp tamamlanmadığını kontrol edin.
• Aralık ve ocak aylarında yapılacak başvurular için tahmini aylık hesabını SGK'dan ya da bir uzmandan mutlaka yaptırın.
• Başvurunun ayın hangi günü yapıldığının da aylık başlangıç tarihini etkilediğini unutmayın; aylık, talebi izleyen ay başından itibaren bağlanıyor.
• Emeklilik başvurusunun ardından işten ayrılış tarihini de planlayarak kıdem tazminatı haklarınızı güvenceye alın.

Milyonlarca çalışanı ilgilendiren bu konuda gözler şimdi Bakanlık ve SGK'nın KDK tavsiyesi doğrultusunda bir adım atıp atmayacağına çevrildi.