Asgari Ücretlinin 9 Aylık Kaybı Açıklandı! Cepten 83 Bin 360 TL Gitti

Yılbaşında belirlenen asgari ücret, aradan geçen dokuz ayda ciddi biçimde değer kaybetti. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Ekim 2026 tarihli Ücret Kayıpları İzleme Raporu'nu yayımladı. Rapora göre ocak-eylül döneminde asgari ücretten vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle eriyen toplam tutar 83 bin 360 TL'ye ulaştı. Bu, asgari ücretin dokuz ayda yaklaşık yüzde 28 oranında eridiği anlamına geliyor.

Alım gücü 21 bin 248 TL'ye geriledi

2026 yılında net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş, brüt asgari ücret ise 33 bin 30 lira olarak uygulanıyor. TÜİK verilerine göre eylül sonu itibarıyla dokuz aylık resmî enflasyon yüzde 24,32 olarak gerçekleşti. DİSK-AR'ın hesabına göre net asgari ücret yalnızca enflasyon yüzünden 6 bin 828 TL değer yitirdi. Başka bir ifadeyle ocak ayında ele geçen paranın bugünkü alım gücü 21 bin 248 TL düzeyine indi.

Raporda brüt asgari ücret üzerinden yapılan hesaba da yer verildi. Buna göre yalnızca eylül ayında kesinti, vergi ve enflasyon nedeniyle oluşan toplam kayıp 11 bin 782 TL oldu. Dokuz ayın birikimli kaybı ise 83 bin 360 TL olarak hesaplandı.

17 milyon işçinin toplam kaybı 2,2 trilyon TL

Rapor yalnızca asgari ücretlileri değil, kayıtlı çalışan bütün işçileri kapsayan bir tablo da ortaya koyuyor. Ortalama kayıtlı işçi ücretleri esas alınarak yapılan hesaplamaya göre, 2026'nın ilk dokuz ayında vergi ve enflasyonun 17 milyonu aşkın sigortalı işçiye toplam maliyeti en az 2 trilyon 254 milyar 221 milyon TL oldu.

Bu tutarın iki ana kaynağı var:

Enflasyon kaynaklı kayıp: Dokuz ayda 1 trilyon 223 milyar TL'nin üzerinde.

Vergi kaynaklı erime: Yaklaşık 1 trilyon 31 milyar TL.

Ücret neden yıl içinde eriyor?

Asgari ücret yılda bir kez, aralık ayında belirleniyor ve ocak ayından itibaren on iki ay boyunca aynı tutarda ödeniyor. Fiyatlar ise her ay artmaya devam ediyor. Kira, gıda, ulaşım ve fatura giderleri yükseldikçe aynı maaşla alınabilen ürün miktarı azalıyor. Yıl ortasında ara zam yapılmadığında bu fark her ay biraz daha açılıyor.

Asgari ücretin üzerinde kazanan çalışanlarda buna bir de vergi dilimi etkisi ekleniyor. Yıl içinde birikimli kazanç arttıkça ücret daha yüksek gelir vergisi oranına tabi oluyor ve çalışanın eline geçen net tutar yılın ikinci yarısında düşüyor. Rapordaki vergi kaynaklı kayıp hesabı büyük ölçüde bu mekanizmaya dayanıyor.

Gözler aralık ayındaki komisyonda

2027 yılında geçerli olacak asgari ücret henüz belli değil. Yeni rakamı, işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşan 15 üyeli Asgari Ücret Tespit Komisyonu belirleyecek. Komisyonun aralık ayında toplanması ve yeni ücretin 1 Ocak 2027'den itibaren yürürlüğe girmesi bekleniyor. Bu yıl içinde asgari ücrete ara zam yapılmadı.

Sendikalar, yeni ücret belirlenirken yalnızca hedeflenen enflasyonun değil, yıl boyunca oluşan kaybın da telafi edilmesini istiyor. DİSK-AR'ın raporundaki rakamlar bu talebin temel dayanağını oluşturuyor. İşveren tarafı ise maliyet artışlarının istihdam üzerindeki etkisine dikkat çekiyor.

Asgari ücret hangi ödemeleri etkiliyor?

Asgari ücretteki değişim yalnızca bu ücretle çalışanları ilgilendirmiyor. Brüt asgari ücrete bağlı olarak hesaplanan pek çok kalem de aynı anda güncelleniyor:

İşsizlik ödeneği: Alt ve üst sınırı brüt asgari ücrete göre belirleniyor.

Borçlanma tutarları: Askerlik ve doğum borçlanmasında günlük prim tutarı asgari ücretle birlikte artıyor.

Genel sağlık sigortası primi: Geliri olmayanların ödediği aylık prim brüt asgari ücret üzerinden hesaplanıyor.

İsteğe bağlı sigorta ve Bağ-Kur primi: En düşük prim tutarı her yıl asgari ücrete göre yeniden belirleniyor.

Dolayısıyla aralık ayında açıklanacak rakam, milyonlarca çalışanın yanı sıra işsizlik ödeneği alanları, emeklilik için borçlanma yapacakları ve primini kendi ödeyenleri de doğrudan etkileyecek. Çalışanların gözü, ekim, kasım ve aralık aylarında açıklanacak enflasyon verilerinde ve komisyonun ilk toplantı tarihinde olacak.