Fon Mağdurlarına 1 Milyon TL Ara Ödeme! 11 Soruda Yeni Düzenleme
Tasfiye edilen 131 fon için hazırlanan kanun teklifinin ayrıntıları belli oldu. Kim ödeme alacak, kim alamayacak, paralar nasıl geri toplanacak?
Tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarında parası bulunan on binlerce yatırımcının beklediği düzenlemenin ayrıntıları netleşti. 131 fonu ilgilendiren kanun teklifi, mağdurların tespitinden ara ödemeye, olağan dışı kazanç sağlayanlardan paranın geri alınmasına kadar bütün süreci düzenliyor. Şartları taşıyan yatırımcılara 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme yapılabilecek. İşte merak edilen sorular ve yanıtları.
1. Düzenleme hangi fonları kapsıyor?
Teklif, Sermaye Piyasası Kurulu'nun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiye sürecine alınan ve yasa yürürlüğe girdiğinde tasfiyesi tamamlanmamış olan fonları kapsıyor.
2. Mağdurlar nasıl belirlenecek?
Merkezi Kayıt Kuruluşu, Takasbank, TEFAS ve ilgili diğer kuruluşların kayıtları karşılaştırılacak. Bu yolla her yatırımcının elindeki fon payı ve alacağı tek tek ortaya çıkarılacak.
3. Zarar nasıl hesaplanacak?
Fonun varlığı alacakları karşılamaya yetmezse, yatırımcının fona yatırdığı ve fondan çektiği tutarlar hesaplanacak. Bu tutarlar tüketici ve üretici fiyat endekslerindeki değişimin ortalamasına göre güncellenecek. Çıkan rakam, yapılacak ödemenin belirlenmesinde kullanılacak.
4. Sorumlular hakkında ne yapılacak?
Fonu hukuka aykırı işlemlerle zarara uğratanlardan tahsilat yapılabilecek. SPK'nın piyasa dolandırıcılığı, bilgi suistimali ya da piyasayı bozucu eylemlere karıştığını tespit ettiği kişiler ödeme alamayacak. Bu kişilerin hukuki ve cezai sorumluluğu sürecek.
5. Gönüllü iade nedir?
Olağan piyasa getirisinin üzerinde kazanç elde edenler bu fazlalığı gönüllü olarak iade edebilecek. İade edilecek tutar, benzer fonların getirilerine ya da piyasa endekslerine göre hesaplanacak. Ancak iade, hukuki ve cezai sorumluluğu ortadan kaldırmayacak. Teklifte, iade yapmayanlara yalnızca bu nedenle yaptırım öngören açık bir hüküm de bulunmuyor.
6. Ara ödeme ne kadar olacak?
Şartları karşılayan yatırımcılara 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme yapılabilecek. Ödeme, yatırımcının net yatırım tutarını geçemeyecek. Para piyasası fonları dışındaki fonlarda, fon paylarının bir önceki gün sonundaki değeri de üst sınır olacak. Fondaki para yetmezse dağıtımın nasıl yapılacağına SPK karar verecek.
7. Kimler ödeme alamayacak?
SPK'nın piyasa bozucu eylem, bilgi suistimali ya da piyasa dolandırıcılığı yaptığını belirlediği kişi ve kurumlar ile bunlarla birlikte hareket edenler tasfiye ödemesinden yararlanamayacak.
8. Olağan dışı kazanç nasıl tespit edilecek?
Tasfiye kararından önce gerçeği yansıtmayan fiyatlarla fondan çıkarak normal piyasa getirisinin üzerinde kazanç sağlayanlar incelemeye alınacak. İade tutarı, benzer fonlar ve ilgili piyasa endeksleri dikkate alınarak hesaplanacak.
9. Fondan çıkarılan para nasıl geri alınacak?
İlk olarak fonu kuran ya da yöneten şirkete başvurulacak. Para buradan tahsil edilemezse, zarardan sorumlu olduğu SPK tarafından belirlenen kişi ve şirketlere gidilecek. Şüpheli kredi, borç, teminat ve mal devirleri de mercek altına alınacak.
10. Mal varlıklarına el konulabilecek mi?
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, fondan çıkarılan paraları sorumlulardan tahsil edebilecek. Fonla bağlantısı belirlenen mallar geri kazanım sürecine dahil edilebilecek. Gayrimenkuller için TMSF kayyum olarak atanabilecek. Bu mallar dava sonucu beklenmeden satılabilecek ya da tasfiye edilebilecek.
11. Geri alınan para yatırımcıya nasıl ulaşacak?
Tahsil edilen paralar TMSF'de her fon için ayrı hesaplarda tutulacak. Bir fon için toplanan para yalnızca o fonun yatırımcılarına ödenecek. Böylece fonlar arasında kaynak aktarımı yapılmayacak.
Yatırımcılar şimdi ne yapmalı?
Düzenleme henüz teklif aşamasında. Meclis'ten geçip Resmî Gazete'de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girecek. Bu süreçte yatırımcıların yapabileceği birkaç şey var:
Kayıtlarınızı saklayın: Fon alım-satım dekontları, hesap ekstreleri ve sözleşmeler alacağın ispatında önem taşıyor.
e-Devlet'ten kontrol edin: Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun yatırımcı bilgi hizmetinden üzerinize kayıtlı fon paylarını görebilirsiniz.
Aracılara dikkat edin: Ödeme için ücret karşılığı aracılık teklif eden kişi ve sitelere itibar etmeyin. Ödemeler resmî kurumlar eliyle yapılacak.
Teklifin Meclis'teki görüşme takvimi ve ara ödemelerin başlangıç tarihi, yasalaşma sürecinin ardından netleşecek.