Eşel Mobil Yarın Bitiyor! Benzinde 12,48 TL'lik Zam Riski
Akaryakıtta fiyat artışlarını ÖTV'den dengeleyen eşel mobil sistemi 1 Ekim'de sona eriyor. Benzin, motorin ve LPG'ye ne kadar zam gelebileceği hesaplandı.
Araç sahiplerinin gözü 1 Ekim 2026'ya çevrildi. Akaryakıttaki fiyat artışlarının bir kısmını vergiden karşılayan eşel mobil sistemi yarın itibarıyla tamamen sona eriyor. Sistemin kalkmasıyla birlikte benzin, motorin ve LPG'nin pompa fiyatlarında yeni bir dönem başlayacak. Sürücülerin kafasındaki soru ise tek: Depoyu bugünden doldurmalı mı, yarın pompada ne kadar zamla karşılaşacağız?
Eşel mobil nedir, neden önemli?
Eşel mobil, petrol fiyatları ya da döviz kurundaki yükselişlerin pompaya yansımasını sınırlamak için kullanılan bir mekanizmaydı. Rafineri kaynaklı bir zam geldiğinde, artışın belirli bir bölümü Özel Tüketim Vergisi'nden (ÖTV) düşülüyor, böylece tüketicinin ödediği litre fiyatı daha yavaş yükseliyordu. Kısacası devlet, vergi gelirinden fedakârlık ederek fiyat artışını bir süre tampon görevi görerek emiyordu.
Yapılan düzenlemeyle sistemin kademeli olarak kaldırılması kararlaştırılmıştı. 1 Ekim 2026 itibarıyla uygulama tamamen bitiyor. Bu da ÖTV'nin yeniden yasal seviyesine doğru yükselebileceği anlamına geliyor.
Benzine ne kadar zam gelebilir?
En büyük risk benzinde görülüyor. Hesaplamalara göre benzindeki mevcut ÖTV tutarı ile yasal üst sınır arasındaki farkın tamamen uygulanması halinde litre fiyatına KDV dahil 12,48 TL'ye kadar artış yansıyabilir. Ancak uzmanlar bu rakamın kesinleşmiş bir pompa zammı olmadığının altını çiziyor. Hükümetin ÖTV'yi üst sınıra kadar mı yoksa daha sınırlı bir oranda mı artıracağı henüz belli değil. Nihai fiyat; ham petrol fiyatları, döviz kuru, rafineri maliyetleri ve uygulanacak vergi tutarına göre şekillenecek.
Motorinde vergi artışı 3 TL
Motorin tarafında farklı bir yol izleniyor. Motorin için ÖTV'nin kademeli olarak artırılması planlanıyor ve ekim ayında litre başına yaklaşık 3 TL'lik bir vergi artışı bekleniyor. KDV ile birlikte bu tutarın pompaya yaklaşık 3,60 TL olarak yansıması öngörülüyor. Buna ek olarak petrol fiyatı ve kurdaki dalgalanmalar da motorin fiyatını yukarı ya da aşağı yönde etkileyebilir. Özellikle nakliye, tarım ve toplu taşıma sektörü için motorin fiyatı kritik öneme sahip; bu nedenle motorindeki her artışın dolaylı olarak market raflarına da yansıması bekleniyor.
LPG'de de artış ihtimali var
Otogaz kullanan sürücüleri de 1 Ekim sonrasında artış bekleyebilir. Mevcut hesaplamalarda LPG için litre başına yaklaşık 1,48 TL'lik bir artış gündemde. Bu tutar da henüz kesinleşmiş bir zam olarak değerlendirilmiyor ve piyasa koşullarına göre değişebilir.
Sürücüler ne yapmalı?
Uzmanlar, fiyatların kesinleşmesini beklerken birkaç noktaya dikkat edilmesini öneriyor:
- Uzun yolculuk planınız varsa depoyu 1 Ekim öncesinde doldurmak maliyeti azaltabilir.
- Lastik basıncını düzenli kontrol etmek ve ani hızlanmalardan kaçınmak yakıt tüketimini yüzde 10'a kadar düşürebilir.
- Farklı dağıtım şirketlerinin fiyatları arasında kuruş farkları olabildiği için akaryakıt fiyat uygulamalarından karşılaştırma yapmak faydalı olur.
- Aracın gereksiz yük taşımaması ve klimanın dengeli kullanılması da tüketimi azaltan pratik yöntemler arasında.
Enflasyona etkisi de merak konusu
Akaryakıt fiyatları, ulaşım kalemi üzerinden enflasyon sepetinde önemli bir ağırlığa sahip. Bu nedenle ekim ayında pompaya yansıyacak artışın, ekim enflasyonunu ve dolayısıyla memur ile emeklilerin ocak zammı hesaplamalarını da etkilemesi bekleniyor. Yeni fiyatlar, 1 Ekim sabahından itibaren istasyon tabelalarında netleşecek.
Eşel mobil ilk kez ne zaman uygulandı?
Eşel mobil sistemi Türkiye'de ilk olarak 2018 yılında, petrol fiyatlarının hızla yükseldiği bir dönemde devreye alınmıştı. O dönemde amaç, küresel piyasalardaki sert dalgalanmaların vatandaşın bütçesine ve enflasyona doğrudan yansımasını engellemekti. Sistem farklı dönemlerde askıya alınıp yeniden uygulansa da temel mantığı hep aynı kaldı: Pompa fiyatı sabit kalırken vergi gelirinde azalma yaşanıyordu. Sistemin bitmesiyle birlikte bu tampon ortadan kalkıyor ve maliyet artışları doğrudan tüketiciye yansıyabiliyor.
Bu nedenle önümüzdeki günlerde hem Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun hem de sektör temsilcilerinin açıklamaları yakından takip edilecek. Olası bir zam genellikle gece yarısından itibaren pompaya yansıdığı için sürücülerin akşam saatlerinde yapılacak duyurulara dikkat etmesi öneriliyor.